Ontwerpateliers 20 en 21 november 2006
Verslag leden Belangengroep Glashard NEE!


 

 

 

Aantekeningen bij de Inleiding

·         De 400 jaar oude Oud Prinselandse Polder heeft sinds haar bestaan al vele ontwikkelingen doorgemaakt zoals de explosieve groei van Dinteloord, de verdwijning van de dijkbeplanting en de aanleg van een provinciale weg. Logisch dat er nu weer veranderingen komen. Tijd dus voor het inpassen van grootschalige industrie en glastuinbouw.

·         Benadrukt werd dat het bureau Alle Hosper van de stuurgroep A(gro)F(ood)C(luster) de opdracht had gekregen om 300 ha netto glastuinbouw en 120 ha bruto industriegebied in te passen. Daarbij werd aangegeven dat voor 300ha netto glas gerekend moest worden met een factor 1,666 vanwege alle het overig ruimtegebruik dat met de feitelijke kassen samenhing. Voor 300 ha netto is dus 500 ha bruto polder nodig.

·         Gelijk komt er reactie uit de zaal. De Oud Prinselandse Polder is nog steeds authentiek wordt er geroepen. De polder kun je nog van dijk tot dijk uitlezen zonder zichtvervuiling. Uniek in Nederland!  Deze polder moet behouden blijven als cultureel erfgoed óók voor de generaties na ons! Dat maakt de tongen los: Dinteloord maar ook Stampersgat hebben een dorpskarakter en dat strookt niet met de plannen zoals verwoord in het rapport Mainportcorridor Zuid van Rijkswaterstaat: waarin de komst van de A4, zware industrie, bedrijventerreinen, grootste kassencomplex van Europa bij Dinteloord, containerterminal bij Steenbergen/Halsteren, goederenspoor, vliegveld worden aangekondigd. Daarnaast komen er ook nog eens 135 meter hoge windmolens bij Dinteloord en achter Stampersgat. Naast de doortrekking van de A4, waardoor er meer verkeer langs de dorpskernen zal denderen, zorgen de toekomstige kassen en industrie in de polder ook voor een extra toename van vracht- en personenverkeer. Welke invloeden heeft dit alles op de leefomgeving van de mensen (geluid, licht, lucht (fijnstof, stank), waterhuishouding en wat te denken van de invloeden op flora en fauna. Is er deskundig onafhankelijk onderzoek gedaan? Zijn zo een aantal opmerkingen uit het publiek.

·         Dit is niet de bedoeling van vanavond stuurt een van de organisatoren.

·         Deelnemers laten zich niet weerhouden. Welke overlevingskans heeft de suikerfabriek met of zonder komst van glastuinbouw? Wordt er geroepen. Is het niet wenselijker te zoeken naar andere alternatieven om de locale werkgelegenheid te versterken? Daar willen wij best over meedenken. Deelnemers geven massaal aan dat bij een dermate grote verandering van de leefomgeving toch een democratische besluitvorming hoort. Eenduidige juiste informatie zodat een ieder zich een goede mening kan vormen waarna men zich mag uitspreken. Daarna kan pas koers worden gekozen. Deze vorm van democratie ontbreekt tot nu toe!

·         Nogmaals is het antwoord: “Dat is niet de bedoeling is van deze avond. We willen snel aan de slag”!

·         Niet te snel zegt een deelnemer. Wij willen eerst weten hoe wij kunnen controleren dat al onze bevindingen op de juiste wijze worden verwerkt in het verslag, wat dient als basis voor het ontwerpatelier de 23e en het verdere vervolg. En hoe komen we objectief te weten hoe het ontwerpatelier morgen is verlopen?

·         De heer Brogtrop beloofd beide avonden te laten notuleren om zoveel mogelijk meningen in het verslag op te nemen. Dat zal waarschijnlijk niet echt betrouwbaar lukken, maar er komt dan wel een beeld. Eenieder die op de intekenlijst staat krijgt het verslag toegezonden.

·         Geconstateerd wordt door de aanwezigen dat de resultaten dus nimmer gebruikt mogen worden in een officiële inspraak procedure.

·         Glashard Nee besluit voor de zekerheid ook wat notulisten in te zetten.

·         Ja, wordt er in het publiek gesteld, maar we willen niet dat onze namen zoals vermeld op de intekenlijsten worden verbonden aan enigerlei uitkomst van en/of medewerking aan de totstandkoming van deze grootschalige glastuinbouw en industrie. Het feit dat wij meedoen wil niet zeggen dat wij de plannen ondersteunen. Het moet duidelijk zijn dat er velen die hier aanwezig zijn tegen de plannen zijn! De uitkomst van deze avond mag dus pertinent niet verkocht worden als dé mening van de bevolking.

·         Er wordt beloofd dit in het verslag op te nemen en de intekenlijst uitsluitend voor het toezenden van het verslag te gebruiken.

 

 

Aantekeningen bij de ateliers:

 

1. Akkerbouw ten zuiden van Noordlangeweg

Investeren in het landschap van de polder: ruimte voor akkerbouw, herstel van kreken, polder grotendeels openhouden, glas en bedrijven ten noorden van Noordlangeweg, alle ruimte ten noorden van Noordlangeweg benutten, dicht bij infrastructuur (weg en water):

·         Letterlijk alle ruimte boven de Noordlangeweg vanaf de Suikerfabriek over de A4 tot rondom de dorpskern van Dinteloord is volgeplempt met glas en bedrijven. Een zware aantasting van de directe leefomgeving van zowel Dinteloord als Stampersgat.

·         Een inwoner merkt op om dan maar beide dorpen meteen geheel uit te kopen en van de kaart te vegen. Hier wil toch niemand meer tussen wonen.

·         Compact is eigenlijk wel goed, maar dan is dit simpelweg te veel industrie en teveel glas! Dan moet dat maar wat minder!

·         Een oplettende inwoner merkt op dat er nu ook meer industrie bij het industriegebied Dintelsas, gemeente Heijningen geprojecteerd staat. Zet al die industrie dan maar daar, dat scheelt dan weer in de Oud Prinselandse polder.

·         Groenstroken om het gebied prima, maar niet er tussenin. Men vraagt zich massaal af hoe hoog de bomen dan wel niet moeten zijn om nog enigszins als afscherming te kunnen dienen bij kassen van 11,5 tot 15 meter hoog.

·         Kloppen die verhoudingen overigens wel tussen het gebied en het geprojecteerde glas en die industrie?

·         Er zou toch maar 250ha bruto glas komen, waarom werken we hier dan met 500 ha bruto glas?

 

2. Efficiënte machinerieën rond suikerfabriek

Investeren in hoogwaardige techniek en energie: optimaal ingericht voor hightech bedrijven, compact (korte onderlinge verbindingen, weinig energieverlies), dicht bij infrastructuur (weg en water) en gebruikmaken van elkaars voorzieningen (energie en waterzuivering) en restproducten (energie, water en transport:

·         Het Rijksmonument en de 5 objecten uit het MIP zien we niet terug in de varianten. Schande volgens enkele deelnemers! En waar is mijn huis op de maquette, want ik woon daar roept een onthutste mevrouw. We doen even net of die er niet zijn suste een medewerker van Alle Hosper.

·         Niet alleen het zoekgebied wordt benut, maar de hele polder! Er blijft geen stukje authentieke polder meer over! Dit is niet acceptabel! En daar is bijna iedereen rond de tafel het over eens! Er is geen ruimte en respect voor de natuur, met name daar bij de Derriekreek. Hoeveel bijzondere zeldzame en/of beschermde diersoorten zijn er eigenlijk in het gebied? Is er al een officiële lijst van vogeltellingen gemaakt, etc.?

·         De Noordlangeweg is zelfs verdwenen en er is een ontsluiting gekomen vanaf de A4 slingerend langs de bedrijven richting Stampersgat. De polder is letterlijk afgesloten voor Dinteloord. Hoe komen zij nu bij al dat mooie groen per fiets, auto of benenwagen? Er volgt een discussie over de mogelijkheden om de A4 te kruisen in de polder. Dat gaat dus niet, klinkt het beduusd.

·         De kassen zijn enorm groot zoals ze zijn opgesteld in het verlengde van de door te trekken A4. De schaal komt onwerkelijk over. Als dit waar is dan is dit onleefbaar voor de inwoners van Dinteloord en Stampersgat! Er werd geprobeerd de kassen te verschuiven richting het zuiden het grote bezwaar hierbij is dat het natuurgebied langs de Vliet in gevaar komt. Daar waren alle deelnemers het over eens!

·         Er wordt stevig getwijfeld of de verhoudingen wel kloppen. Dit kan niet waar zijn en als het waar is dan willen we dat niet.

·         Er waren zelfs mensen uit de polder van Oud-Gastel die bezwaar maakten tegen de enorme kassenpartij die ook aan hun leefomgeving grenst.

·         Verder valt op dat de vloeivelden van de Suikerunie buiten schot blijven, dat spoort niet met de gebiedsvisie Noordflank.

 

3. Sciencepark aan oevers Derriekreek

Investeren in landschapspark rond Derriekreek: noord-zuid zonering, recreatief en ecologisch rondom de Derriekreek en meervoudig ruimtegebruik (kantoren en waterbassins in/ aan het park):

·         Vrijwel de gehele polder wordt getransformeerd en de natuur verdwijnt. De ecologische zone rond de Derriekreek is niet voldoende, zelfs een strookje van een kleine 100 meter is niet genoeg om de flora en fauna te behouden.

·         Zowel ten noorden en ten zuiden van de Noordlangeweg komen kassen en industrie! De kassen liggen langs de A4 hetgeen de directe leefomgeving aantast van de inwoners van Dinteloord. Van de bedrijven is meer overlast (af- en aan rijden van vracht- en personenverkeer) vreemd dat de kassen dan bij de A4 liggen. Er moet een groenstrook komen langs het verlengde van de A4 bij Dinteloord.

·         Ook dit model krijgt maar weinig onthaal. Het oogt wel leuk dat groen, maar het ligt “in the middel of nowhere”, op die manier heb je er niets aan. Hou het compact zodat de polder behouden blijft of nog beter handen af van de polder!

 

4. Flexibele polder
Investeren in een nieuw polderlandschap: poldergrid landschappelijk versterken (bomenrijen en watergangen), flexibele positionering functies, flexibele fasering en eenvoudige functiewijzigingen:

·         De hele polder wordt getransformeerd. Weg open landschap. Te rommelig en te gemaakt klinkt het. De Derriekreek is zelfs verdwenen, hetgeen onacceptabel is! Niemand is het hier mee eens is.

 

5. Van Dinteloord tot Stampersgat in het groen

Investeren in een landschapspark tussen de dorpen: oost-west zonering, groen recreatief gebied verbindt Dinteloord en Stampersgat en meervoudig ruimtegebruik (kantoren en waterbassins in/aan het park):

·         Er is dan wel een groene verbinding tussen Dinteloord en Stampersgat langs de Noordlangeweg, maar met al dat verkeer over de Noordlangeweg wordt het nooit echt wat?

·         Door de doortrekking van de A4 zijn er geen mogelijkheden om in de polder te komen anders dan via de Noordlangeweg en de Noordzeedijk. Waarom wordt er geen extra fiets-voettunnel of viaduct gemaakt?

·         Groenstroken? De polder is nu al groen! Wie gaat de aanleg van al dat moois trouwens betalen? Dat moeten dan wel de tuinders zijn merkt iemand op. Stop het maar in de grondprijs! En het onderhoud dan? Daar had niemand een antwoord op. De glastuinders raken duidelijke geïrriteerd en fluisteren tegen elkaar: “Het is nog geen gelopen race”!

·         Wie wil er nu tussen de kassen (in feite ook industrie!) en overige (ook zware) industrie recreëren? Wij willen geen onbruikbaar groen tussen kassen en industrie. Zet die bedrijvigheid maar zo dicht mogelijk bij elkaar achter een schaamstrookje groen des te meer polder blijft er onaangetast.

 

Algemene opmerkingen m.b.t. de 5 varianten

1.      Het gaat erom dat we 300 ha netto glas (en bij sommige varianten ogenschijnlijk meer) inpassen in de polder en nog wat industrie. Mensen mopperen hier de hele avond over, want het coalitieakkoord en het raadsprogramma van de gemeente Steenbergen geven toch duidelijk aan dat dit niet de bedoeling is. Of heeft het college van B&W de strijd tegen de Provincie, TOM, ZLTO en Suiker Unie al opgegeven? Bovendien we weten helemaal nog niet of het doorgaat want het streekplan moet nog herzien worden roept één van de leden van de Belangengroep Glashard NEE optimistisch! Bovendien de bevolking moet zich ook nog uitspreken!

2.      Velen zijn ervan overtuigd dat de diverse bouwstenen niet in de juiste verhoudingen zijn gemaakt en de belangrijkste ontbreekt: meer huizen! Er komen toch zoveel arbeidsplaatsen bij? Waar moeten al die mensen dan wonen?

3.      De glastuinders zien hun kans schoon en beginnen een promotie over hun voortreffelijke CAO en directeursfuncties, die straks ingevuld moeten worden. Er zijn straks zeker 2000 arbeidsplaatsen te vergeven!

4.      Er worden door de omstanders vraagtekens geplaatst bij de vraag of dit soort werkgelegenheid wel bijdraagt aan het versterken van de locale economie. In de Bathpolders ziet men veel Poolse kentekens over de polderwegen scheuren, want zo goedkoop kunnen wij niet werken! Sinds de komst van de kassen is de leefomgeving daar bovendien ernstig verstoord geraakt. In persberichten worden de verwachtingen met betrekking tot het aantal hoogwaardige arbeidsplaatsen die mogelijke zouden ontstaan door de plannen van de suikerfabriek al kritisch bekeken. De praktijk leert dat er geen 4 arbeidsplaatsen per ha glas ontstaan maar slechts 1,33! Nee, de deelnemers geven aan niet in de kassen te willen werken. Haal ze maar van tafel. We willen meer recreatie, dat levert pas echt werkgelegenheid op voor de locale bevolking én het tast de polder niet aan. Handen af van onze polder!

5.      Bij alle tafels stonden wel een paar glastuinders, die al grond in het desbetreffende gebied hebben aangekocht en op die specifieke plek absoluut geen bedrijven wilden hebben. Zenuwachtig schoven zij de bedrijvencomplexen of industrie weg en gristen elders van de tafel weer een strookje glas weg om op hun toekomstig bezit te plaatsen. De opmerking dat bedrijven meer overlast geven dan kassen strookte niet met de ligging van hun bezit namelijk pal naast de A4. Deze gang van zaken gaf veel mensen de indruk dat de plannen reeds rond zijn en het gebied al ingevuld is. Er haakten acuut mensen af!

6.      Leden van Glashard NEE hebben de ontwerpateliers in Stampersgat en Dinteloord bijgewoond. Zij hebben ondanks hun doelstelling toch constructief meegewerkt en hun kennis ingebracht. Maar op vragen als:

·         “Hoeveel hectaren glastuinbouw en/of industrie zijn nodig om de suikerfabriek overeind te houden?”;

·         “Hoeveel hectaren glastuinbouw en/of industrie zijn nodig voor de financiering van de A4?”;

·         “Welke garantie hebben we dat de suikerfabriek niet alsnog sluit na uitvoering van al deze grootschalige plannen?”;

·         Wat voor soort industrie komt er eigenlijk. Welke categorie en hebben wij daar nog wat over te zeggen? en

·         “Is er onafhankelijk en deskundig onderzoek gedaan naar de waterproblematiek in het licht van de klimaatsverandering, de enorme gevolgen voor de leefomgeving van de omliggende dorpskernen: licht, lucht (fijnstof, stank), geluid?”

Op al deze vragen hebben zij, zoals tot nog toe gebruikelijk in het proces, geen van

allen antwoord gekregen. Er werd wel gedreigd dat de suikerfabriek naar Polen verhuist als de plannen niet doorgaan. Een deelnemer wilde hem gelijk van tafel halen. Helaas… vastgeplakt!

7.      Goede vruchtbare grond gaat verloren voor de bestaande akkerbouwbedrijven. Ook het tegengestelde belang m.b.t. de waterhuishouding van glastuinbouw en bestaande akkerbouwbedrijven is onderbelicht gebleven. De glastuinders veerden meteen weer op en beweerden dat al het opgevangen hemelwater wordt hergebruikt in de kassen. Het werd weer stil toen leden van de Belangengroep Glashard NEE aangaven dat de praktijk wel degelijk laat zien dat er water (en schadelijke stoffen) worden geloost en dat de akkerbouwers naast kasbouwbedrijven zo nu en dan last hebben van verhoogd grondwater want “waar glas staat kan geen water blijven staan”. De klimaatverandering is op zich al reden voor een verhoogd grondwaterpeil! Onze toekomstige dorpsgenoot, de heer Van der Kaaij (glastuinder Red Star Trading) doet een opmerkelijke uitspraak: De zeespiegel stijgt niet! En hoe zit het met de veenlaag onder de klei? Verkeerde behandeling van de kleilaag leidt tot uitdroging van het veen wat leidt tot een enorme verzakking!. Dan zakt letterlijk het draagvlak voor de kassen weg.

8.      De ecologische verbindingszone in de noord-zuid en oost-west richting is niet afdoende weten de natuurkenners onder de deelnemers. Er ontstaan verhitte discussies over de bijzondere diersoorten zoals de modderkruiper die wellicht in de Derriekreek leeft en de vele andere bijzondere (beschermde) vogelsoorten, vlinders enz. die in de polder leven! Zijn daar al officiële tellingen naar gedaan? Ze zullen zeker verdwijnen als de gepresenteerde varianten door gaan. Die blijven niet op een klein strookje langs de Derriekreek als hij niet gedempt wordt want dat kan ook nog gebeuren. Een klein strookje groen is niet voldoende om de flora en fauna te behouden. Jammer want er zijn broedende kwartels gesignaleerd en waar moeten de reeën heen? Tja, roept een glastuinder “het dier is nu eenmaal ondergeschikt aan de mens, dus die schieten we gewoon af!” Men staat versteld, dit kan niet de bedoeling zijn! De verhoudingen zijn nu letterlijk en figuurlijk behoorlijk verstoord!

9.      Aan een andere tafel probeert een glastuinder de gemoederen weer te sussen door aan te geven dat binnenkort de lichtoverlast zo goed als verdwijnt. Er zijn namelijk afspraken in de maak dat er 95% afschermend moet gaan worden met doeken. Men vraagt zich af waarom dat al niet veel eerder was gedaan. In de nacht is een lichtdoorlaat van 5% van enorm veel licht nog steeds heel veel licht, zeker met een oppervlakte van 300 ha netto! Dat zijn ruim 1200 voetbalvelden. Feitelijk moet je naar 99,9%. En is dat wel haalbaar? Tomaten kweken met zoveel afscherming leidt, zo weet een lid van de Belangengroep Glashard NEE, tot te veel vocht in de kas waardoor er tomatensoep ontstaat? Daarom zie je in de Bathpolders zoveel kassen met kieren. 85% afscherming is het maximum voor sommige gewassen. 15% van doek is dan in elk geval veel te veel licht. Zoveel zelfs dat de vogels het verschil tussen dag en nacht niet meer kunnen onderscheiden en 24 uur per dag fluiten. Misschien moeten kassen gewoon een uur na zonsondergang uit en pas een uur voor zonsondergang weer aan. Dan voorkom je ook dat de dieren het onderscheid van de jaargetijden blijven ervaren en er geen eieren midden in de winter worden uitgebroed wat triest is want vogeltjes die midden in de winter worden geboren kunnen niet overleven. Voorlopig worden er veel rapporten over geschreven en dat is niet voor niets weet een lid van de Belangengroep Glashard NEE te melden. Dit onderwerp vergt meer onderzoek dan alleen een MER, denk aan de habitatrichtlijnen. Wij vinden het jammer dat dit effect niet is gevisualiseerd tijdens de ontwerpateliers. Misschien zien we dat de 23e  wel! Nachtopnames, maken we het ontwerpateliers donker en kijken we hoe 95% lichtuitstoot er op maquetteniveau uitziet? Dan kunnen we met knopjes schuiven tussen 85% en 98% lichtreductie en dan maar hopen dat we de juiste lichtverhouding te pakken hebben. Wie weet, niets is te dol tenslotte.

10.  Mensen waren echt onthutst van de plannen die op tafel lagen. Men dacht aan een strookje kassen van 3 tot 4 meter hoog maar dat het zoveel zou zijn….. en dan ook nog (zware) industrie? Echt verwonderlijk was het dan ook niet dat tijdens de ontwerpateliers

zowel in Stampersgat als in Dinteloord steeds meer mensen contact gingen zoeken met  leden van de Belangengroep Glashard NEE. Het enige lichtpuntje is dan ook een flinke stijging van het ledenaantal.

11.  De hele opzet van deze ontwerpateliers was in de ogen van velen duidelijk bedoeld om de harde grens (Noordlangeweg) ter discussie te stellen. Veel mensen voelden zich ongemakkelijk en gemanipuleerd. Anderen waren praktisch door het te veel aan glas op te pakken en te roepen gooi maar in de glasbak! Je moet nu eenmaal keuzes maken als het niet past. Dus gewoon wat minder industrie en/of glas!

 

Aantekeningen bij de terugkoppeling aan het einde van de avond: